Lao động giúp việc gia đình ở Trung Quốc–Oxfam Hồng Kong

Lao động giúp việc gia đình ở Trung Quốc–Oxfam Hồng Kong

Lao động giúp việc gia đình ở Trung Quốc–Oxfam Hồng Kong

14:54 - 22/04/2019

Chính sách phúc lợi-Công đoàn thu gom rác (KKPKP)
Giới thiệu về công việc Giúp việc của Lao động giúp việc gia đình-Trung tâm Hongyan, Bắc Kinh
Liên đoàn Lao động giúp việc gia đình quốc tế (IDWF)
HomeNet Thái Lan và cuộc đấu tranh cho Luật bảo vệ Lao động làm việc tại nhà
Các chiến dịch của Streetnet International 2012-2014

Trung quốc đã trở thành quốc gia có số lượng lao động giúp việc gia đình rất lớn với hơn 35 triệu người, đa số là phụ nữ, theo số liệu thống kê chưa đầy đủ. Những người lao động này chủ yếu là người di cư từ nông thôn với trình độ văn hóa thấp  và lao động không có việc làm ở thành phố. Mặc dù làm việc vất vả, họ thường không được pháp luật lao động bảo vệ. Nữ lao động giúp việc gia đình là nhóm yếu thế nhất trong số lao động di cư từ nông thôn.

Oxfam Hong Kong (OHK) bắt đầu thực hiện các dự án về lao động giúp việc gia đình ở Trung Quốc từ năm 2002. Các dự án này nhằm cải thiện điều kiện sống của người lao động thông qua việc xây dựng năng lực và công tác vận động chính sách của các nhóm lao động giúp việc gia đình.

Mục đích chiến lược của Chương trình Lao động giúp việc gia đình

  1. Tăng cường năng lực cho lao động giúp việc gia đình để bảo vệ quyền và xây dựng mạng lưới giúp nhau của người lao động thông qua đào tạo, dịch vụ và các hoạt động khác
  2. Giúp công chúng hiểu và công nhận giá trị của lao động giúp việc gia đình thông qua truyền thông giáo dục
  3. Cải thiện sự bảo vệ của pháp luật cho lao động giúp việc gia đình thông qua vận động chính sách

Các chiến lược của chương trình

Các vấn đề của LĐGVGĐ:

- Không được luật pháp bảo vệ

- Không có mạng lưới bảo trợ xã hội

Phân biệt đối xử về văn hóa và xã hội

Mục đích:   

- Cải thiện sự bảo vệ của luật pháp đối với quyền của LĐGVGĐ

- Nâng cao năng lực và XD mạng lưới hỗ trợ cho LĐGVGĐ

- Thúc đẩy công nhận giá trị lao động của LĐGVGĐ

Chiến lược:

- Vận động chính sách

- Đào tạo, dịch vụ và các hoạt động khác cho LĐGVGĐ để tăng cường năng lực cho họ; duy trì một số LĐGVGĐ làm tình nguyện viên nòng cốt để hỗ trợ

- Giáo dục công chúng

- Phát triển đối tác

 OHK đã hỗ trợ 9 tổ chức phi chính phủ thực hiện các dự án như xây dựng mạng lưới cùng giúp nhau của lao động giúp việc gia đình, bảo vệ quyền lao động, phát triển tổ chức thành công ở 4 thành phố ở Trung Quốc. Một số dự án có hợp phần truyền thông giáo dục công chúng. OHK cũng hỗ trợ 8 NGOs và các cơ sở nghiên cứu của các trường đại học tiến hành nghiên cứu và vận động chính sách liên quan đến lao động giúp việc gia đình, nghiên cứu về quyền lao động của lao động giúp việc gia đình, vận động cho việc thông qua hợp đồng lao động mẫu, chính sách bảo hiểm tai nạn lao động cho lao động giúp việc gia đình và pháp luật của địa phương về quyền lao động của lao động giúp việc gia đình. Hiện nay, OHK đang hỗ trợ 4 NGOs thực hiện dịch vụ và công tác tổ chức cho lao động giúp việc gia đình và hỗ trợ một cơ sở nghiên cứu của trường đại học thực hiện công tác nghiên cứu.

Kết quả và tác động

1. Tăng cường năng lực và xây dựng mạng lưới cùng giúp nhau

  • Đời sống của lao động giúp việc gia đình được cải thiện, kỹ năng nghề và khả năng bảo vệ quyền lao động được nâng cao
  • Nhận thức của Lao động giúp việc gia đình về quyền hợp pháp được nâng lên và hiểu biết pháp luật của họ được cải thiện
  • Nhóm thành viên cộng đồng nòng cốt được duy trì và các mạng lưới cùng giúp nhau trong các cộng đồng được thành lập
  • Hỗ trợ thành lập công đoàn lao động giúp việc gia đình độc lập đầu tiên của các công ty dịch vụ gia đình ở Trung Quốc.
  • Cộng đồng học được cách nêu vấn đề của mình thông qua liên hoan nghệ thuật và các hoạt động văn hóa và các nhóm văn hóa. Ví dụ, lao động giúp việc gia đình ở Bắc Kinh đã thành lập CLB kịch và các vở kịch của họ đã được biểu diễn cho công chúng và những câu chuyện của họ được nhiều báo chí đưa tin, đặc biệt là CCTV, Kênh truyền hình quốc gia Trung quốc. Những câu chuyện truyền miệng của lao động giúp việc gia đình và triển lãm ảnh cũng thu hút được sự chú ý của công chúng.

2. Vận động chính sách

  • Nhận thức của công chúng về bảo vệ quyền của lao động giúp việc gia đình được nâng lên
  • Lao động giúp việc gia đình được tăng cường năng lực thông qua việc tham gia vào các hoạt động vận động chính sách
  • Các học giả về Luật lao động chú ý nhiều hơn đến việc bảo vệ lao động giúp việc gia đình
  • Hợp đồng lao động mẫu cho lao động giúp việc gia đình ở Bắc Kinh được ban hành. Một đối tác của OHK là Câu lạc bộ Nữ di cư đã vận động cho việc thực hiện hợp đồng lao động mẫu này cho LĐGVGĐ và bổ xung các điều khoản bảo vệ lao động giúp việc gia đình vào hợp đồng. Hiện nay lao động giúp việc gia đình được ký kết hợp đồng lao động với người sử dụng lao động ở Bắc Kinh. Với hợp đồng này, quyền lao động của lao động giúp việc gia đình, bao gồm thời giờ làm việc, khối lượng công việc, nghỉ ăn cơm và ngày nghỉ nay đã được xác định tốt hơn. Hợp đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết tranh chấp và vì vậy đã tăng quyền năng cho lao động giúp việc gia đình. Đây là một bước quan trọng hướng tới đảm bảo quyền lao động của lao động giúp việc gia đình.
  • OHK và các đối tác đã vận động cho pháp luật bảo vệ lao động giúp việc gia đình bằng cách gửi các đề xuất cho một số bộ ngành thông qua đại diện của chính phủ và đảng. Quyền của lao động giúp việc gia đình đã được đưa vào chương trình nghị sự xây dựng chính sách của chính phủ.
  • Các đối tác đã đóng góp ý kiến cho việc xây dựng Công ước của OHK đã hợp tác với đối tác của mình là Câu lạc bộ Nữ di cư ở Bắc Kinh trong nhiều năm, và dự án đã có tiếng vang và cung cấp những dữ liệu quí giá và các trường hợp nghiên cứu cho văn phóng ILO ở Bắc Kinh và chính phủ Trung quốc để xây dựng báo cáo gửi ILO. Đối tác đã tổ chức cho lao động giúp việc gia đình thảo luận bản Dự thảo Công ước về Lao động giúp việc gia đình và gửi ý kiến đóng góp cho ILO

3. OHK cũng duy trình các NGOs mới, tăng cường năng lực cho họ trên cơ sở chiến lược phát triển đối tác của mình. OHK đã mở rộng thêm mạng lưới các trường đại học và nguồn lực liên quan đến quyền lao động của lao động giúp việc gia đình.

Những thực hành tốt

Tăng quyền năng, sự tham gia và tiếng nói của lao động giúp việc gia đình là điều thiết yếu để đạt được tiến bộ và điều quan trọng là đưa quan điểm dựa trên quyền vào công tác vận động chính sách. Hơn nữa, việc kết hợp giữa công tác cộng đồng và công tác vận động chính sách là cần thiết cũng như tăng quyền năng cho lao động giúp việc gia đình khi tiến hành các hoạt động truyền thông giáo dục công chúng. OHK cũng thấy rằng thời gian là rất quan trọng để vận động chính sách hiệu quả trong khi đó việc xây dựng năng lực cho các đối tác ở tất cả các giai đoạn của một chương trình lả cực kỳ quan trọng.

Khó khăn và thách thức

  • Ít tổ chức NGOs làm về lao động giúp việc gia đình
  • Nguồn tài nguyên học thuật hạn chế và thiếu thông tin liên lạc giữa các học giả và các đơn vị cung cấp dịch vụ cộng đồng
  • Công đoàn được hỗ trợ thành lập không tồn tại và việc tìm hiểu về thành lập tổ chức chính thức cho LĐGVGĐ gặp nhiều thách thức.
  • Mặc dù vấn đề quyền lao động của lao động giúp việc gia đình được chính phủ quan tâm nhưng pháp luật hầu như không có tiến bộ. Công tác vận động chính sách cần phải tìm thêm các cơ hội mới và đột phá mới.